ACTUEEL Brief aan Justin voor de website van Ik mis je

Bij het televisieprogramma Ik mis je horen sinds september 2016 ook een website en een Facebook-pagina met daarop onder andere brieven, artikelen en ervaringsverhalen. Aan mij de vraag of ik voor de rubriek ‘Brief aan…’ iets wilde schrijven. 'Bijvoorbeeld over hoe jullie band was, hoe u verder bent gegaan na het verlies, of wat u hem of haar nog graag zou willen vertellen.' Een brief aan Justin dus.

Eerlijk gezegd was ik niet meteen enthousiast. Ik heb al zoveel geschreven. Over hem, aan hem. Wat viel er nog toe te voegen? Elk jaar schrijf ik een paar regels in Het boek Justin. Een prachtig handgemaakt liber amicorum dat hij van opa en oma heeft gekregen. Welgeteld 23 bladzijden zijn gevuld tijdens zijn leven, de overige bladzijden na zijn overlijden. Gedurende de dagen dat hij thuis opgebaard lag hebben veel mensen er iets in geschreven. Maar ook in de jaren erna. Ik heb er brieven, gedichten en een paar kaarten in geplakt. En ik schrijf dus elk jaar op zijn sterfdag en zijn verjaardag. Het is een heel bijzonder en intiem boek. Iedereen mag het lezen, maar de inhoud blijft offline.

Ineens herinnerde ik mij een brief die ik voor het magazine to Be had geschreven. Een brief aan Justin. Dat bleek in 2012 geweest te zijn. Ik herlas hem en dacht: ik zou nu exact hetzelfde schrijven. Waarom deze brief niet plaatsen? Dat vond de redactie ook! En nu staat de brief dus op de website van Ik mis je. Met een van mijn meest dierbare foto's, genomen ongeveer een week voor zijn overlijden. Voor het eerst online


TROOSTMUZIEK Kom maar bij mij - Do



Kom maar bij mij
dan zet ik alles opzij
Kom maar bij mij
huil lekker uit
en laat je tranen vrij

Zeg maar even niets
laat je ongedwongen gaan
stort je hart maar uit
en maak een einde aan je pijn

Kom maar bij mij
slik nou je tranen niet door
want als je je uit hier zo bij mij
lucht dat je even op
Dus kom maar even hier
en vertrouw me nou maar blind
open als een kind
misschien vergeet je je verdriet

Hou me maar vast
en vertel me wat er is
ga je verdriet niet uit de weg
Kom maar bij mij
voel je maar vrij
als je je pijn met me deelt
Kom maar bij mij
ik droog je tranen
als je je openstelt

Praat maar van je af
wat er met je is gebeurd
alles kan ik aan
Dus als je wilt schuilen
kom maar bij mij

Ik doe alles om je te troosten
wil een vriend voor je zijn
Ik doe alles om je te helpen
ja dan deel ik de pijn

Kom maar bij mij
kom in m'n armen

Echt ik voel zo met je mee
Kom maar bij mij
als je kunt delen
huilen we met z'n twee
Praat maar van je af
wat er met je is gebeurd
alles kan ik aan

Dus als je wilt schuilen
als je wilt huilen
kom maar bij mij
als je wilt schuilen kom maar bij mij

Van Marco Borsato

TROOSTGEDICHT Winter - Herman de Coninck



Winter. Je ziet weer de bomen
door het bos, en dit licht
is geen licht maar inzicht:
er is niets nieuws
zonder de zon.

En toch is ook de nacht niet
uitzichtloos, zolang er sneeuw ligt
is het nooit volledig duister, nee,
er is de klaarte van een soort geloof
dat het nooit helemaal donker wordt.

Zolang er sneeuw ligt is er hoop.


Herman de Coninck

TROOSTBOEK Het meesterstuk - Anna Enquist

Ellen?
Ja?
Denk jij nog vaak aan Saar?
Ellen zucht. Een vraag waar geen antwoord op bestaat. Ja, altijd. Nee, nooit. Zonder aan haar te hoeven denken heb ik haar altijd bij me. Het gemis is een hemd dat ik nooit uit kan trekken, ik kan niet ophouden een moeder van een dode dochter te zijn. Diep van binnen ben ik aangetast. Een conditie. Een toestand. Het is zoals ik ben. Ik, dat ben ik met haar, met het gebrek aan haar.





(bladzijde 294 - 295)
Uitgeverij de Arbeiderspers, 1994, ISBN 9029515473



TROOSTMUZIEK Down by the water - Amy Macdonald



Meet me down by the river
Meet me down by the sea
Hours and hours, and days go by
It's still a new way for me

I love the way your hair blows in the wind
I love the feel on my skin on your skin
Don't ever change, don't ever fall by the way

Cause I'll meet you down by the water
again some day
Yes, I'll meet you down by the water
again some day

I tried to call you but you didn't hear
Darkened feeling what you're doing here
Where's your baby? Where's your girl?
Out in the water, out in the world

I love the way your hair blows in the wind
I love the feel on my skin on your skin
Don't ever change, don't ever fall by the way

Cause I'll meet you down by the water
again some day
Yes, I'll meet you down by the water
again some day

Wait for me down in the water
Wait for me down in the water
Wait for me down in the water
Wait for me down in the water

Cause I'll meet you down by the water
again some day
Yes, I'll meet you down by the water
again some day
Yes, I'll meet you down by the water
again some day

Van het nieuwe album Under stars dat in februari 2017 uitkomt.


Wereldlichtjesdag 2016

Elke tweede zondag van december is het Wereldlichtjesdag. Om 19.00 worden kaarsen over de hele wereld aangestoken om overleden kinderen te herdenken. Een mooi moment om even stil te staan bij het boek Mijn optimistje - overleven na de dood dat donderdag 15 december uitkomt.

Angela Brandsma (41) heeft het geschreven. 'Het begon als een blog om mensen op de hoogte te houden en het ontwikkelde zich geleidelijk tot een onmisbare uitlaatklep voor mijn emoties.' Angela is single. Via een donor werd ze moeder van George. George is helaas maar drieënhalve week oud geworden. Hij wordt op 6 november 2015 met een keizersnee gehaald, na een zwangerschap van 36 weken. Op 30 november overlijdt hij in haar armen.

Direct nadat ze bevallen was, stroomden de berichten binnen. Ze is gaan bloggen om iedereen van informatie te kunnen voorzien. 'Ik schreef hoe ik het beleefde. Soms meerdere keren per dag. Mensen deelden het en volgden me, ik had dagen met meer dan 1400 lezers. In het begin was ik mij daar helemaal niet bewust van. Ik was bezig met mijn zoon en vocht met hem voor zijn leven. Na zijn overlijden ben ik doorgegaan met schrijven. Ik wilde het verhaal 'afmaken'. Het schrijven hielp, het is een manier om erkenning te krijgen en herkenning te bieden.'

Het boek is een bundeling van gepubliceerde en ongepubliceerde blogposts. 'Natuurlijk vind ik het spannend. Het is een rauw verhaal. Persoonlijk en taboedoorbrekend. Ik ken geen andere single moeders van een overleden (donor)kind. Uit de vele reacties op mijn blogs blijkt dat mensen er steun uit halen. Dat is ook de reden om er een boek van te maken. Mensen willen het graag als één geheel lezen. Misschien kan ik er wat begrip mee kweken. En ik ben blij dat iedereen George op deze manier kan leren kennen!'

Het boek is te bestellen via: mijnoptimistje.nl en is vanaf 15 december verkrijgbaar bij Van der Velde boeken in Sneek (de woonplaats van Angela) en het UMCG.

GASTBLOG van de moeder van Cato


Ik ben niet zozeer te druk in tijd maar er komt wel veel mijn hoofd binnen en dat moet ook allemaal weer bezinken. Daarom voelt het soms wel als druk-druk-druk. Maar tegelijk heb ik dat nodig, want zonder geestelijke afleiding word ik echt depressief.

Ik kon vroeger altijd heerlijk 'niks doen'. Dat kan ik sinds Cato overleed niet meer. Ik moet altijd afleiding hebben voor mijn geest. Altijd iets lezen, tv kijken, praten, mailen. In de auto moet de radio aan, als ik strijk staat de tv aan, op de fiets zit ik op mijn telefoon te turen enzovoort. Mijn geest mag niet gaan dwalen. En dat doet ie natuurlijk toch, ha ha, al is het maar tijdens het lopen van de auto naar de voordeur. En als ik dan ik bed lig, dan begint het gemaal natuurlijk pas echt. Dus ik zorg dat ik zo moe en afgedraaid mogelijk naar bed ga. Dan val ik hopelijk in slaap voordat het grote gemis-circus weer op volle toeren begint te draaien en me wakker houdt.

Ik snap wel dat ik hier nog 'iets' mee moet. Maar goed, daar moet ik nog een beetje moed voor verzamelen (waar ben ik bang voor?).

Zin in het leven... nee, niet echt. I'll fake it till I make it. Ik bedoel het niet heel dramatisch hoor. Zo is het nou eenmaal. En als ik dan zo'n behoefte heb aan afleiding, dan kan ik maar beter iets zinvols doen zoals twee opleidingen tegelijkertijd volgen. Heb ik er tenminste nog iets aan.


Cato is in augustus 2012 overleden aan een zeldzame ziekte die zich
enkele maanden eerder openbaarde. Ze is zeven jaar geworden.


ACTUEEL 26 november bijeenkomst voor ouders van een overleden kind (OOK) in Den Haag

Zaterdag 26 november is er weer een bijeenkomst voor ouders van een overleden kind in Den Haag, georganiseerd door OOK, Ouders Overleden Kind.

"Je kind verliezen. Alleen als je het zelf meemaakt, kun je begrijpen hoe dat is. Tijdens de inloopmiddag kun je in contact komen met andere ouders die een kind verloren hebben. Wij helpen onszelf en elkaar bij dit immense verdriet. Herkenning, troost en perspectief vormen het uitgangspunt. Je kunt terecht met je verhaal, keer op keer. Alleen luisteren mag ook. Altijd informeel en veilig. Wanneer jij er behoefte aan hebt."

Datum
zaterdag 26 november

Tijd
14:00 - 16:00 uur (zaal open om 13.30 uur)

Locatie
Inloophuis Haaglanden
Mexicosingel 52
Den Haag

Elk ouder is welkom, ook als je geen lid bent van OOK.





ACTUEEL Ik mis je op NPO2 met een item over Justin

Ik mis je, EO, voor ouders van een overleden kind
Meer dan een jaar geleden benaderde de EO mij. Of ik mee wilde doen aan het programma Bakkie Troost. Ik zat helemaal niet lekker in mijn vel en het leek mij dus geen goed idee om over Justin te vertellen met een camera op mij gericht. Nou vind ik dat sowieso geen goed idee. Het vertellen wel, maar het vastgelegd worden niet. En mezelf terugzien al helemaal niet.

Maar ik heb een bescheiden missie: af en toe aandacht besteden aan het zijn van een ouder van een overleden kind. Dat is namelijk niet zo makkelijk. Hoe moeilijk dat is, weten alleen ouders van een overleden kind. Dat kan niemand anders zich voorstellen. Gelukkig maar. Want dat hoeft ook niet. Je hoeft het niet zelf meegemaakt te hebben om te kunnen troosten. En troost hebben ouders van een overleden kind nodig. Een fijne, eenvoudige vraag is: "Vertel eens wat over je kind."

Ouders van een overleden kind hebben het ook nodig om serieus genomen te worden. Ze zijn minder kwetsbaar dan je denkt. Spaar ze niet te veel, vertel over de dingen die jou bezighouden, ook al lijken dat mini-problemen in vergelijking met zo iets groots als de dood van een kind. Als je die vergelijking namelijk steeds maakt, vertel je zelden nog wat. Dat is pas erg. Daarmee sluit je de ouder buiten. En de ouder voelt zich al zo losgerukt uit het normale leven.

Dus daarom heb ik de stoute schoenen aangetrokken en heb Hella van der Wijst op een mooie middag in juli bij het grafje van Justin verteld over hem en mij en ons, met een cameraploeg op een paar meter afstand. Ik heb geen idee wat ik allemaal gezegd heb en vind het doodeng om zaterdag naar Ik mis je te kijken (zo heet het programma nu). Maar ik heb het met liefde gedaan voor alle ouders van een overleden kind en hun naasten.

PS: dank Hella, Marlien en het team voor de mooie middag. Jullie waren heel respectvol en warm!


Ik mis je, zaterdag 15 oktober, 18.35, NPO2 (klik op deze link om de aflevering te bekijken. Het tweede item begint op 6.40 minuut en is het item over Justin)



TROOSTONLINE How to speak to someone about an unspeakable loss


auteur: Linda Caroll

“It’s not about saying the right things. It’s about doing the right things.” 

Years ago, my family and I moved to a bucolic little town in New Zealand, where we were immediately swept up into a group of ex-pats and locals. We felt deeply connected to this community by the time I gave birth to a beautiful baby boy in the local hospital.
When our son was three months old, a doctor heard a heart murmur. Twenty-four hours later, he died.
In the days and weeks that followed, I wandered in my own fog of grief as I went about the necessary tasks of ordinary life: shopping for food, taking our other kids to school, doing the usual mounds of laundry.
Meanwhile, my new friends kept their distance. I saw them take great care to avoid me: to cross the street, switch supermarket aisles, literally do an about-face when they saw me coming.
Invitations stopped coming. The phone went silent. My grief was marked by a deeper isolation than I’d ever known.

Later, many of these people apologized. They told me they were terribly sad and distressed about what had happened, but hadn’t known what to say. My loss was so enormous that words seemed inadequate, even pitiful.

They said nothing, out of fear that they would say the wrong thing.

This sort of experience repeats itself in many different forms: a friend gets dumped by the love of her life, a colleague is given notice at a job he’s held for two decades, or a loved one receives the dreaded news that she has inoperable cancer.

What can you say?

While it’s not an easy question to answer, one thing is certain: It’s worse to say nothing than to say the wrong thing. 

Here are five ways to respond helpfully to people who have suffered an enormous loss:

1. Manage your own feelings first
When we learn that disaster has befallen a loved one, we initially feel shock. Our heart rate increases, our thoughts either speed up or slow down, and we may experience nausea or dizziness.
The anxiety we feel is real and personal. Our instinct, though, is to ignore it, find ways to numb it or minimize it. That’s a mistake.
If we address our own anxiety first, we’ll be in a much stronger position to respond well to the person most directly affected. Do the things you know how to do to manage stress. A walk in the woods, some meditation or yoga, or talking to a trusted friend can help.
Make sure your own body and emotions are regulated before you turn to the person in grief.

2. Now focus on the other person
Remember that the isolation they feel is almost as painful as the shock and the sadness of the loss itself. If you avoid them because you don’t know what to say, this avoidance serves only your needs.
Our friends and other loved ones need our comfort, support, and involvement during times of sorrow.
Although there isn’t a right thing to say, there are some things to never say. They include the current favorite, “Everything happens for a reason,” or “I know just how you feel.” How do you know there’s a reason, and what difference would it make to a grieving person, anyway? And you don’t know how they feel—only they do.

3. Admit that you don’t know what to say
That’s a good start. Try something simple that breaks the ice and starts a conversation, or at least sends a message to the other person that they’re not alone.
“I’m so sorry you’re going through this. I wish I could say the perfect thing, but I know there’s nothing to fix it. I just wanted you to know I care and am here with you.”

4. Listen
If the person is willing to talk, listen. It’s the single most vital thing you can do.
Listen to their story without interrupting. Don’t turn the conversation back to you with statements like, “I know what you’re going through—my dog died last year.”
Don’t tell them what they will, or should, feel. Simply acknowledge their pain and listen to what it’s like for them.
We all have different styles of managing shock and distress. Some people are angry, while others seem numb. Still others turn to gallows humor. Your job is not to correct them but to give them space to be the way they need to be.

5. Rather than saying: ”Let me know if I can do anything”, offer to do something practical and specific.
Taking on an ordinary task is often most helpful. Offer to shop for groceries, run errands, drive the kids somewhere, or to cook a meal or two. Ask if you can call tomorrow, or if they want to be left alone for a few days.
When Survey Monkey’s CEO Dave Goldberg died suddenly, his wife, Sheryl Sandberg, wrote the following:
When I am asked, “How are you?” I stop myself from shouting, “My husband died a month ago, how do you think I am?” When I hear “How are you today?” I realize the person knows that the best I can do right now is to get through each day.
Today, as I recall the loss of my own infant son, I think about the one person who did truly comfort me. She arrived at my house with a bottle of fine brandy and said, “This is everyone’s worst nightmare. I am so, so sorry this has happened.”
Then we sat on the lawn and she poured me a drink as she listened to every horrible detail.
As I look back now, I still feel how much her gesture helped me cope through those early days of pain. She didn’t try to fix me or try to make sense of what happened. She didn’t even try to comfort me. The comfort she gave came through her being in it with me.


You can’t fix what happened, but you can sit with someone, side by side, so they don’t feel quite so alone. That requires only intention, a willingness to feel awkward, and an open, listening heart. It’s the one gift that can make a difference.

Linda Carroll is a writer, psychotherapist and a love/life coach specializing in relationship issues of all kinds for both singles and couples, assisting people in their life transitions.
van de website: tiny buddha