Posts tonen met het label INTERVIEW troost. Alle posts tonen
Posts tonen met het label INTERVIEW troost. Alle posts tonen

INTERVIEW met de moeder van Kobie THEMA : troost

De geboorte en het overlijden van Kobie hebben ons veel gebracht. Ik hecht meer waarde aan kleine dingen, kan dankbaar zijn voor de wortels die in de tuin groeien. De essentie van het leven is duidelijker geworden. Ik heb ook een ruimere kijk op het leven gekregen. Als ik kwaad doe aan mijn medemens, doe ik kwaad aan mijzelf.

Vroeger moest ik niets weten van spiritualiteit. Nu denk ik: dit is niet voor niets geweest. Ik ben gaan geloven in leven na de dood. Er is iets waar wij geen vat op hebben. Ik heb twee keer iets bijzonders meegemaakt. Ik houd van lavendel, nam het mee naar het ziekenhuis, heb het kistje ermee besprenkeld. Een half jaar na het overlijden zijn we verhuisd. Ik had het daar heel moeilijk mee. Tijdens het uitpakken van de dozen roken mijn moeder en ik ineens een heel sterke lavendelgeur in de gang, alsof er een flesje was omgevallen. Maar dat kon echt niet gebeurd zijn! Op het eind van mijn zwangerschap heb ik nog een jurkje gekocht, terwijl ik wist dat ik het nauwelijks meer zou dragen. Bij de crematie wilde ik iets wits aan. Ik herinnerde mij ineens die jurk. Toen ik hem tevoorschijn haalde bleken er twee mieren op de stof afgebeeld te staan. Die had ik eerder niet gezien. En de afgekolfde melk voor Kobie werd in het ziekenhuis bewaard met een labeltje met een mier erop... Het zijn geen bewijzen, maar het zet voor mij wel de poort open naar leven na de dood.


Fragment uit het interview met de moeder van Kobie, gehouden op 24 juli 2012. Drie dagen na haar geboorte bleek Kobie leukemie te hebben. Ze is in 2010 overleden, 17 dagen oud. Zie ook sterrenkindjes



INTERVIEW met de moeder van Bob THEMA : troost

Je gehoord voelen, verdriet kunnen delen, praten: dat heeft mij veel troost gegeven. Ik heb het gevoel dat ik alles gedaan heb wat ik zou kunnen doen om door zo'n soort situatie heen te komen. Ik heb veel in het ziekenhuis over Bob gesproken, ook met een maatschappelijk werkster. Ik ben vrij lang bezig geweest met de steen. Bijna een jaar. Ik heb hem zelf ontworpen naar een voorbeeld op internet. Het was een van de laatste dingen die ik nog kon doen, het moest goed zijn. Ik ben in het begin vaak naar de begraafplaats geweest. Ik brand dagelijks een kaarsje bij zijn foto op de schoorsteen. Ik lees veel. En ik kan alles delen met mijn beste vriendin.

Ik het ervan geleerd, ik ben gegroeid. Ik heb veel minder behoefte om te zoeken naar troost. Ik heb het voor mezelf niet meer nodig. Misschien kan ik anderen helpen.


Fragment uit het interview met de moeder van Bob, gehouden op 14 november 2005.
In mei 2003 is er met 25 weken zwangerschap een pretecho gemaakt. Daaruit bleek dat Bob een 'duidelijk gecompliceerde hartafwijking' had. Na de (normale) bevalling bleek er echter veel meer aan de hand te zijn. Bob heeft drie uur geleefd.

INTERVIEW met de vader van Nini THEMA : troost

Toen Nini nog leefde moest ik hard werken overdag. En als ik thuiskwam was er ander 'werk':  mijn vrouw opvangen, de sondevoeding overnemen, het huis opknappen. Er moest gewoon veel gebeuren. Ik ging ook wel naar buiten, met de hond wandelen, zeilen. Het was fijn om met andere dingen bezig te zijn. Als ik verdrietig was, pakte ik een boek over een of ander apparaat dat nodig gelezen moest worden.

We zijn verhuisd. Het was wel goed om weg te gaan. Maar de mensen hier hebben het niet meegemaakt. Je moest het verhaal weer vertellen. En vertellen is één, maar het laten doordringen tot de ander is vaak veel moeilijker. Ze begrijpen niet wat voor impact het op je leven heeft. Er is een bepaalde afstand. Die wordt pas kleiner als ze je beter leren kennen.


Fragment uit het interview met de ouders van Nini, gehouden op 30 januari 2006.
Nini is door zuurstoftekort tijdens de geboorte ernstig gehandicapt geraakt.
Ze is in 1982 overleden toen ze bijna zes jaar oud was.

INTERVIEW met de moeder van Nini THEMA : troost

Voor mijn gevoel was het vechten tegen de bierkaai: hard werken, met de kinderen bezig zijn. We woonden in een dijkhuisje, tussen aardige mensen, maar ik had niet veel aansluiting. Mijn man was heel vaak weg. Dus daar zat ik met twee kleine kinderen en een hond. Aan de dijk. Het was gewoon ploeteren om de dagen te vullen.

We hebben ons min of meer verdoofd met bezigheden. Alles hebben we aangegrepen om de zinnen te verzetten. Een soort vluchttactiek om van de problemen af te komen. Die natuurlijk 's nachts de kop opstaken. Maar we hebben er niet wakker van gelegen, nee, we hebben gevreeën dat de stukken er vanaf vlogen. Er was gewoon geen ruimte om toe te geven aan het verdriet.

Nu de kinderen groter zijn, is die ruimte er wel. Het onderwerp is bespreekbaar geworden. Vroeger was ik vooral bezig om de kinderen een zo onbezorgd mogelijke jeugd te geven. Ik werk graag in de tuin. Bij de urn en de rozenstruiken. Dat geeft mij een geweldige rust.


Fragment uit het interview met de ouders van Nini, gehouden op 30 januari 2006.
Nini is door zuurstoftekort tijdens de geboorte ernstig gehandicapt geraakt.
Ze is in 1982 overleden toen ze bijna zes jaar oud was.

INTERVIEW met de vader van Luuk THEMA: troost

Wat mij helpt? Muziek! Ik was en ben nog steeds een enorme fan van Mahler. Maar de laatste tijd ben ik meer van Bach gaan houden. Hij heeft veel gecomponeerd over het leven na de dood. Aan die muziek en teksten heb ik veel gehad. Verdriet hebben is een heel individueel proces. Ik ervaar verdriet als mijmeren, als het creëren van gemoedstoestanden. Die ontstaan ook door naar films en documentaires te kijken en soms door te lezen. Of door de natuur. In de zomer heb ik een sterrenhemel gezien zoals ik die nog nooit gezien had. Dat vond ik duizeligmakend en enorm troostend.


Fragment uit het interview met de vader van Luuk, gehouden op 15 juni 2006.
Luuk is in 2004 verongelukt tijdens een speelochtendje bij een vriendinnetje. De kinderen zagen kans op een onveilig balkon op de derde verdieping te komen. Luuk is naar beneden gevallen en de volgende ochtend in het ziekenhuis overleden. Hij was toen ruim vijfenhalf jaar oud.

INTERVIEW met de vader van Joep THEMA : troost

Ik vind troost in het bekijken van foto's van Joep en naar het graf gaan. Vaak ga ik met onze jongste zoon. Als het graf schoongemaakt moet worden, ga ik alleen. Er liggen allemaal kleine glazen blauwe steentjes. Die moeten een voor een gepoetst worden. Daar doe ik drie uur over. Dat vind ik prettig; het is er lekker rustig, er komt verder niemand. En ik accepteer de tekens. Zoals het spontaan starten van de cd-speler en het Bert & Ernie speelding als het over Joep gaat. Dat helpt mij.


Fragment uit het interview met de vader van Joep, gehouden op 21 maart 2006.
Joep kreeg hersenvliesontsteking toen hij 9 weken oud was en is de rest van zijn korte leven ziek geweest.

Hij is in 2004 overleden toen hij bijna drie jaar oud was.

INTERVIEW met de vader van Jerome THEMA : troost

Wat mij troost heeft gegeven? Ervaringen delen. Daar had ik eerst geen behoefte aan, maar daar heb ik toch - achteraf - heel veel kracht uit gehaald. Muziek is ook belangrijk voor me. In bepaalde passages zit zoveel emotie. Soms moet ik gewoon een plaat horen. Dan ga ik naar boven en draai keihard een cd. Mijn vrouw weet dan precies hoe laat het is. Ik haal ook troost uit films, boeken, gesprekken. En uit schilderen. Alleen had ik nog niet moeten beginnen aan het portret van Jerome samen met z'n broer. Ik zie er fouten in, maar ik durf ze niet te corrigeren. Ik ben bang dat ik het verpruts. Het is zwaar om te doen, moeilijk. Ik denk dat je trouwens steeds op zoek bent naar troost. Maar niet meer zo hard, het wordt anders. Het is geen bewust zoeken. Het is meer in je onbewust-zijn dat je getroost wordt door dingen die je ziet of hoort. Bijvoorbeeld zo'n opmerking van Herman Brood: 'Ik verzamel geen geld, maar mooie momenten in het leven.'


Fragment uit het interview met de vader van Jerome, gehouden op 24 november 2005.
Jerome is in 2003 plotseling overleden toen hij 3 jaar en 8 maanden oud was.

INTERVIEW met de moeder van Milan THEMA : troost

Weten dat er mensen voor je zijn, voor je klaar staan. Dat heeft mij geholpen. In het begin nam ik 'uurtjes' voor mezelf. Als ik thuis kwam van mijn werk ging ik op de bank een boek liggen lezen. Nu heb ik weleens het gevoel dat ik te weinig tijd heb. Te weinig tijd om mijn gedachten op een rijtje te zetten. Dat merk ik aan mezelf: dan wordt het allemaal teveel. Dan vergeet ik Milan. Vergeten is niet het goede woord. Ik weet niet hoe ik het moet omschrijven. Soms schrik ik ervan dat ik een hele dag niet aan hem gedacht heb en voel me schuldig.

Milan is overleden vlak voor onze verhuizing. Na zijn dood ben ik eerst z'n speelgoedkist gaan beschilderen. Die moest blauw worden volgens Milan. Met een visje erop. Dat heb ik gedaan. Daarna heb ik heel rustig in m'n eentje zijn kamer opgeruimd en z'n spullen in dozen gedaan. Kleren die weg mochten heb ik aan een vriendin gegeven. Zij heeft ze nog een jaar op zolder bewaard. Ze dacht dat ik er misschien spijt van zou krijgen. Nu staat die doos weer bij ons. Wat ik me voorgenomen had om niet te doen heb ik toch gedaan: ik heb er kleding uitgehaald voor onze jongste zoon. Hij had die kleren óók gedragen als Milan er nog was geweest. Ik heb één doos waar het lievelingstruitje van Milan in zit samen met nog een paar van die dingen. Die blijven daarin. Ik heb uiteindelijk dus niets weggegeven of weggegooid. Daarna ben ik met een vriendin zijn kamertje in het nieuwe huis gaan verven. In de kleuren die we met Milan hadden afgesproken.

Ik wilde voor elk kind een fotoboek maken, maar was daar nog steeds niet aan toegekomen. Ik ben met zijn boek begonnen. Dat heeft mij geholpen, gaf troost. Net als vaak naar hem toe gaan. Naar het graf. Lekker bij hem zitten.


Fragment uit het interview met de moeder van Milan, gehouden op 24 mei 2006.
Milan is in 2002 plotseling overleden toen hij bijna drieënhalf jaar oud was.

INTERVIEW met de moeder van Bartje THEMA : troost

Ik heb ontzettend veel gepraat. Ik moest het ventileren. Ik heb ook veel gewandeld en gesport. Dan kon ik fysiek alles van me af laten glijden. Maar ik heb vooral heel veel gepraat met vrienden. Tot diep in de nacht. Herinneringen ophalen, huilen, lachen, vragen stellen, voelen, beleven. Ik ging er helemaal in. Met tekenen of schrijven had ik niet zoveel, dat lukte niet. Ik ben ook geen pottenbakster geworden. Wel ben ik meer gaan snoepen. Ik kon me gewoon ziek eten.

Vroeger was ik heel onrustig. Ik kan nu beter met mezelf overweg, vind het ook fijn om alleen te zijn. Ik draai soms muziek waarvan ik weet dat de tranen komen. Jankliederen. Dan wil ik echt huilen.


Fragment uit het interview met de moeder van Bartje, gehouden op 22 april 2006.
Bartje is bijna verdronken toen hij zestien maanden oud was en daardoor meervoudig gehandicapt geraakt. In 1990 is hij tamelijk onverwacht overleden aan de gevolgen van epilepsie. Hij was toen bijna zeven.

INTERVIEW met de vader van Milan THEMA : troost

De eerste weken na het overlijden van Milan hebben mijn kinderen me er doorheen geholpen. Ik ben opgestaan omdat mijn dochter naar school moest. Als zij er niet was geweest, was ik in bed blijven liggen. En er niet meer uitgekomen. Op de dag van het overlijden heb ik haar fiets zelfs nog versierd. Voor een feest.

Ik heb ook best veel gedronken. Een fles per avond. En ik ben vaak naar het graf geweest. Eigenlijk heb ik me vooral teruggetrokken, mezelf weggecijferd. Ik zat op een onbewoond eiland. Om overeind te blijven. Dat helpt uiteraard niet. Ik begin nu de klap te krijgen: sinds een maand of twee heb ik nergens zin in. Ik heb geen puf, zit thuis, schiet om het minste of geringste vol. Het komt er allemaal uit.

Nu probeer ik zoveel mogelijk dingen voor mezelf te doen. Ik ben gaan sporten, heb een volleybalclub opgezocht. Moet weer een beetje onder de mensen komen. Vroeger speelde ik keyboard. Ik overweeg om weer les te gaan nemen.


Fragment uit het interview met de vader van Milan, gehouden op 1 juni 2006.
Milan is in 2002 plotseling overleden toen hij bijna drieënhalf jaar oud was.

INTERVIEW met de moeder van Jip THEMA : troost

Mij helpt eigenlijk alles wat afleiding biedt, mijn gedachten verzet. Een boek lezen, tv kijken, bezoek ontvangen. Er is maar één ding dat me overeind houdt. Dat is hopen dat het weer goed komt. Mijn enige drijfveer is dát doen wat voor mij, voor ons, het beste is om er goed doorheen te komen. Gewoon met het leven meedoen. Zoals we deden toen Jip er nog was. En blijven hopen dat ik straks, over een aantal jaar, kan zeggen: 'Ik ben er weer, ik voel me weer lekker, ik kan weer gaan genieten.' Het oude leven oppakken.

We zijn zeker vijftien jaar bij elkaar geweest zonder onze Jip. Toen was het ook goed. Hetzelfde kan het nooit meer worden. Maar ik ben ervan overtuigd dat het niet zo kan zijn dat door het overlijden van Jip ons leven over is. Dat wij er niet meer iets leuks van kunnen maken. Dat kan niet de bedoeling zijn van het leven. Ik wil dat ook niet. Dan heb ik hier niets meer te zoeken. Ik wil er in geloven dat het weer goed kan zijn. Zonder dat geloof red ik het niet.

We zijn aan het proberen om zwanger te worden. Dat is een magere troost. Een jaar geleden hebben we besloten om er voor te gaan. Ondertussen zijn we twee IVF-pogingen verder. Mijn vertrouwen dat het gaat lukken is een stuk minder geworden. Als de derde poging ook mislukt, krijgen we een zware dobber. Dan zullen we toch moeten gaan wennen aan het idee dat we met z'n tweeën blijven. Het is moeilijk te zeggen of het bezig zijn met IVF ons overeind houdt. Mijn man vindt dat het juist niet beter gaat. Dat we niet verder kunnen met ons leven omdat we niet weten hoe het eruit komt te zien. Misschien worden we weer teleurgesteld. Je moet overal rekening mee houden als je zwanger wilt worden: niet drinken, niet naar de sauna, hormonen slikken, spuiten. De spanning die IVF met zich meebrengt is niet goed voor de verwerking van het overlijden. Het 'verwerken' doe je tussendoor. Door de dood van Jip is alles is ontregeld. En bij ons is alles dubbel ontregeld.


Fragment uit het interview met de moeder van Jip, gehouden op 9 november 2006.
Jip is in 2005 plotseling overleden toen hij 4 jaar en 8 maanden oud was.
In september 2007 is zijn zusje geboren.

INTERVIEW met de vader van Rosa THEMA : troost

We hebben veel aandacht gekregen. Dat heeft mij erg geholpen. Ook fysieke aandacht. Fysiek contact, het aanraken van mensen, hen vasthouden - al is het maar arm in arm wandelen - is zo vreselijk belangrijk.

Ik vind survival een makkelijker begrip dan troost. Troost betekent verzachting. Terwijl ik ervaren heb dat er eigenlijk heel weinig is wat het overlijden van Rosa verzacht. Behalve misschien de tijd. De scherpe kantjes gaan eraf. Het gevoel dat je door de vloer gaat, pijn in je buik krijgt als je aan haar denkt, verdwijnt een beetje. Carlijn de Roos (psycholoog) heeft tegen ons gezegd: 'Het trauma dat Rosa dood is gegaan moet je zo snel mogelijk van je af zetten. Het gemis zal blijven. Dat zal zwaar zijn en z'n weerslag hebben, maar de periodes waarin je daar minder last van hebt zullen langer worden.' Dat is wel overeenkomstig mijn ervaring.

Wat mij troost is dat ik nieuwe dingen aan het doen ben. Ik volg een video-opleiding en leg daar echt mijn ziel in. Ik ontdek nieuwe kanten van mijzelf. Ik heb erg de behoefte om op mijn manier spiritueel te zijn, voelend, reflecterend. Nu er allerlei eisen aan mij gesteld worden om dingen vorm te geven, merk ik dat ik die creatieve kant - die er natuurlijk altijd gezeten heeft - erg heb ingekaderd. Door met mijn andere hersenhelft bezig te zijn heb ik die weggedrukt. Ik ben exacte wetenschapper en manager en dat vraagt veel denkwerk. Nu ben ik die creatieve kant aan het ontwikkelen. Ik heb daar het belang van ingezien. De noodzaak eigenlijk, het is niet eens een keuze. Ik sla nieuwe wegen in. Dat is nodig voor mijn survival.


Fragment uit het interview met de vader van Rosa, gehouden op 16 oktober 2006.
Rosa is in 2003 plotseling overleden, ze was toen bijna negen jaar oud.
Carlijn de Roos is psycholoog - psychotherapeut en werkt als coördinator bij het Psychotraumacentrum Kinderen en Jeugd, onderdeel van de GGZ Kinderen en Jeugd, Rivierduinen te Leiden. 

INTERVIEW met de moeder van Joep THEMA : troost

Voor mij is zingen in een oecumenisch koor een uitlaatklep. Daar haal ik lucht uit. Ik zing mijn longen letterlijk leeg en dat geeft energie. Ik lees ook veel: boeken die over zingeving gaan en boeken geschreven door lotgenoten. En ik eet chocola.

Ik zie bij mezelf een verandering van meer carrièregericht naar meer mensgericht bezig zijn. Nóg meer gefocust zijn op mensen. Ik wil er iets mee doen. Iets doen met het ziekzijn en overlijden van Joep. Daar zoek ik mijn weg in. Dat kan wel een aantal jaar gaan duren. Ik voel dat ik tijd heb. Ik heb tijd voor de rest van mijn leven. Ik hoef het nu nog niet allemaal te weten. Nee, hoe harder ik probeer om het te weten, hoe meer het van me afglijdt. Dan ga ik heel hard denken, veel lezen, veel praten. En nog meer denken. Soms moet ik gewoon afstand nemen door niets te doen. Of te gaan lopen. Of de stad leeg te kopen.

Mijn stemmingen zijn nog steeds wisselend. Af en toe moet het verdriet eruit. Dan moet ik iets met Joep doen: alleen zijn, naar het kerkhof gaan, wat schrijven, iets opzoeken. Vroeger was ik heel gelijkmatig.


Fragment uit het interview met de moeder van Joep, gehouden op 10 maart 2006.
Joep kreeg hersenvliesontsteking toen hij 9 weken oud was en is de rest van zijn korte leven ziek geweest. Hij is in 2004 overleden toen hij bijna 3 jaar oud was.

INTERVIEW met de moeder van Jerome THEMA : troost

Ik denk dat de gespreksgroep van het ziekenhuis mij het meest geholpen heeft. Praten met andere ouders waarvan ook plotseling een kind is overleden. De herkenning geeft troost. Het is een soort ontlading, dat praten erover. Daarna kon ik er weer even tegen. Terwijl ik in het begin dacht: wat moet ik daar? Zes keer in een kringetje zitten?

Bezig zijn op de begraafplaats geeft mij ook altijd veel voldoening. Vooral in het voorjaar, dan is alles weer vers. Ik geniet er gewoon van als ik ernaar kijk, ben trots. De eerste maanden na zijn overlijden ging ik elke dag. Dat was bijna een dwangneurose. Ook als het slecht weer was. Juist als het slecht weer was. Een soort kwelling. Ik wilde doorweekt zijn. Jerome lag daar toch ook in de regen? Nu ga ik wat minder vaak naar het graf.

Ik heb veel gehuild. De tranen kwamen continu. Huilen lucht op. Nu huil ik nog elke dag, maar niet meer zo hevig. En ik zoek het meer op. Ik lees boeken van lotgenoten en gedichten. Ik kies muziek uit met teksten die over gemis gaan. Of ik bezoek de website van VOOK, de gedenksite, en lees de verhalen. Alleen maar om te janken.


Fragment uit het interview met de moeder van Jerome, gehouden op 21 december 2005.
Jerome is in 2003 plotseling overleden toen hij 3 jaar en 8 maanden oud was.
VOOK: Vereniging Ouders van een Overleden Kind

INTERVIEW met de vader van Ariëlle THEMA : troost

Weet je wat mij geholpen heeft? In de natuur zijn. Ik ben heel erg gek op de natuur. Puur om de rust. Op Terschelling heb ik veel strandwandelingen gemaakt. Daar kon ik ook lekker schreeuwen. Dat weten maar heel weinig mensen, maar dat heb ik echt gedaan. Keihard. Ik ben graag bezig met haar graf. Dat deed ik altijd al, dingetjes voor haar doen. Ik heb haar wiegje en haar bedje beschilderd. Ik ga iets ontwerpen voor op het graf en het dan laten maken. Dat kan ik niet zelf. We hebben nu iets van plexiglas, maar dat gaat het niet tien jaar volhouden. Het mag geen standaard monument zijn. Het moet gevoel hebben.

Mijn interesses zijn eigenlijk minder geworden na haar dood. Ik had meer hobby's. Ik kwam regelmatig in de kroeg om te poolen en te biljarten. Nu ga ik zelden nog naar een café. Ik heb er geen zin meer in, ben rustiger geworden. Echt leuk om te doen vind ik vissen. Het maakt me niet eens zoveel uit of ik iets vang. Ja, ik zou het heel lang uithouden in een hutje op de hei.


Fragment uit het interview met de vader van Ariëlle, afgenomen op 16 maart 2006.
Ariëlle is in 2002 plotseling overleden toen ze bijna zevenenhalve maand oud was.